รัฐบาลเตรียมถกงบประมาณปีหน้า ล่าสุด จับตาความเคลื่อนไหวสำคัญ

รัฐบาลเดินหน้าถก “งบประมาณปี 2570” เคาะกรอบ 3.788 ล้านล้านบาท ผ่าแผนรับมือความเสี่ยงรอยต่อทางการเมือง

งบประมาณปี 2570 กลายเป็นประเด็นร้อนที่ทุกภาคส่วนต้องจับตามอง เมื่อล่าสุดคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบกรอบวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 เป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยเคาะตัวเลขไว้ที่ 3.788 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2569 เพียงเล็กน้อย แต่ยังคงเดินหน้านโยบายงบประมาณแบบขาดดุลเพื่อพยุงเศรษฐกิจ ท่ามกลางความกังวลเรื่องปฏิทินการเบิกจ่ายที่อาจสะดุดจากปัจจัยทางการเมืองในช่วงปลายปีหน้า

เจาะไส้ในงบฯ 3.788 ล้านล้านบาท เน้นรายจ่ายประจำ-ลงทุนลดลง?

จากการเปิดเผยรายละเอียดของสำนักงบประมาณ พบว่าโครงสร้างของ งบประมาณปี 2570 มีความน่าสนใจในเชิงยุทธศาสตร์การคลัง โดยวงเงินรวม 3,788,000 ล้านบาทนั้น เพิ่มขึ้นจากปี 2569 จำนวน 7,400 ล้านบาท หรือคิดเป็นเพียง 0.2% เท่านั้น ซึ่งถือเป็นการปรับเพิ่มในอัตราที่ชะลอตัวลงเมื่อเทียบกับปีก่อนๆ โดยแบ่งสัดส่วนที่สำคัญได้ดังนี้:

• รายจ่ายประจำ: ยังคงครองสัดส่วนสูงสุดอยู่ที่ประมาณ 2.77 ล้านล้านบาท (คิดเป็นกว่า 73% ของงบทั้งหมด) ซึ่งสะท้อนถึงภาระผูกพันของภาครัฐ ทั้งเงินเดือนข้าราชการและสวัสดิการต่างๆ

• รายจ่ายลงทุน: ถูกกำหนดไว้ที่ประมาณ 7.88 แสนล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนราว 20.8% ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่นักเศรษฐศาสตร์ให้ความสำคัญ เพราะเป็น “เม็ดเงินจริง” ที่จะถูกอัดฉีดลงสู่ระบบเพื่อกระตุ้นการจ้างงานและการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน

• การชำระคืนต้นเงินกู้: รัฐบาลได้จัดสรรงบส่วนนี้ไว้ที่ 1.5 แสนล้านบาท เพื่อรักษาวินัยการเงินการคลัง

ประเด็นที่น่าสังเกตคือ รัฐบาลตัดสินใจจัดทำงบประมาณแบบ “ขาดดุล” (Deficit Budget) ต่อเนื่อง โดยตั้งเป้าขาดดุลไว้ที่ 7.88 แสนล้านบาท ซึ่งแม้จะลดลงจากปีก่อนหน้าเล็กน้อย แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่ารายได้จากการจัดเก็บภาษียังไม่เพียงพอต่อรายจ่ายที่เพิ่มสูงขึ้น ทำให้รัฐจำเป็นต้องกู้เงินมาชดเชยเพื่อขับเคลื่อนประเทศต่อไป

จับตา “ไทม์ไลน์มรณะ” หวั่นงบฯ ออกช้า ลากยาวถึงธันวาคม 69

นอกจากตัวเลขเม็ดเงินแล้ว อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญของการหารือครั้งนี้คือ “ปฏิทินงบประมาณ” เนื่องจากปี 2569-2570 จะเป็นช่วงรอยต่อที่ครบวาระของรัฐบาลชุดปัจจุบัน ซึ่งอาจมีการยุบสภาหรือการเลือกตั้งเกิดขึ้นตามมา

ตามปกติแล้ว งบประมาณรายจ่ายประจำปีจะต้องเริ่มเบิกจ่ายได้ทันทีในวันที่ 1 ตุลาคม ของทุกปี แต่ด้วยความไม่แน่นอนทางการเมือง สำนักงบประมาณได้ประเมินฉากทัศน์ (Scenario) ว่า พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 อาจจะประกาศใช้ล่าช้าไปจนถึงเดือนธันวาคม 2569 หรือช้ากว่ากำหนดเดิมถึง 2-3 เดือน

สถานการณ์เช่นนี้อาจก่อให้เกิด “สุญญากาศทางงบประมาณ” ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงการลงทุนใหม่ (New Projects) ที่ยังไม่สามารถเซ็นสัญญาหรือเริ่มดำเนินการได้ จนกว่ากฎหมายงบประมาณจะผ่านสภาฯ เรียบร้อยแล้ว ซึ่งจะทำให้เครื่องยนต์เศรษฐกิจตัวสำคัญอย่าง “การลงทุนภาครัฐ” ดับลงชั่วคราวในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี 69

ยุทธศาสตร์ 3 ขา: เศรษฐกิจ-สังคม-วินัยการคลัง

แม้งบประมาณจะมีข้อจำกัดและมีความเสี่ยงเรื่องกรอบเวลา แต่ท่านนายกรัฐมนตรีและทีมเศรษฐกิจยังคงยึดมั่นในการจัดทำงบประมาณภายใต้ยุทธศาสตร์ 3 ด้านหลัก ได้แก่:

1. การพัฒนาเศรษฐกิจ: เน้นการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสนับสนุนอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ (New S-Curve)

2. การดูแลสังคม: มุ่งเน้นสวัสดิการกลุ่มเปราะบางและการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน

3. การรักษาวินัยการคลัง: พยายามควบคุมสัดส่วนหนี้สาธารณะและลดการขาดดุลในระยะยาว

โดยรัฐบาลได้เตรียมแผนสำรองในการใช้ “งบประมาณไปพลางก่อน” เพื่อให้หน่วยงานราชการยังมีเงินเดือนจ่ายข้าราชการและดำเนินงานพื้นฐานได้ไม่สะดุด หากเกิดกรณีงบประมาณคลอดไม่ทันตามกำหนดจริง 🛡️

บทสรุป

การเตรียมถก งบประมาณปี 2570 ในครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงการจัดสรรตัวเลขธรรมดา แต่เป็นการวางแผนบริหารความเสี่ยงครั้งสำคัญของประเทศ ท่ามกลางโจทย์ยากทั้งเศรษฐกิจที่ยังฟื้นตัวไม่เต็มที่และสถานการณ์การเมืองที่กำลังจะเปลี่ยนผ่าน ภาคเอกชนและนักลงทุนจึงต้องติดตามความเคลื่อนไหวนี้อย่างใกล้ชิด เพราะทุกความล่าช้าของงบประมาณ ย่อมหมายถึงโอกาสทางเศรษฐกิจที่อาจหลุดลอยไป